أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

343

قانون ( فارسى )

كرده و زانو را زير شكم قرار داده است استقرار يابد ، تا دهانهء زهدان درست در مقابل آخرين درب خروجى - كه منظور مهبل است - قرار گيرد . بعد از نشستن يا دمر قرار گرفتن اصولى - كه ذكر شد - مهبل را وسيلهء چربيهاى نرمىبخش - كه ذكر شدند - چرب كند . بايد وسيلهء انگشت دهانهء راه خروج را باز و گشاد كنند ، كه در اين حالت اگر فشار بر شكم وارد آورد ، بچه را مىزايد و به حالت زادن حيوانات چهارپا شبيه باشد . هرگاه مشيمه سر برآورد و معلوم شد كه جنين دارد مىآيد و زايمان نزديك است ، اگر مشيمه ستبر است و خودبه‌خود پاره نمىشود با ناخن يا به وسيلهء ابزار جراحى طبيبان - كه در ميان انگشتان گيرند - آن را پاره كنند و مواظب باشند كه بدن جنين را زخمى نكنند . هرگاه مشيمه پاره شد ، رطوبتهاى داخل مشيمه به جريان افتد و بچه را به سوى خارج ليز مىدهد . اما اگر مشيمه قبل از زمان لازم پاره شد و هنوز جنين آمادهء بيرون آمدن نشده ، مادهء ليزدهنده را از دست داد ، نسبتا بيرون آمدنش به درازا بكشد . و در اين شرايط كه مهبل خشك شود ، بايد علاجهاى لغزانندهء جنين و مرهمهاى كم‌مايه و روان و لعابهاى مناسب حال را در مهبل ريزند . گداختهء پيه ، سپيده و زردهء تخم‌مرغ را در مهبل جا دهند . علاجهاى عمومى براى كاهش دادن درد زايمان و آسان كردن كار دشوار زايان ، علاجهايى دارويى و غير دارويى هست . كه اينك ما از علاجهاى غير دارويى شروع مىكنيم ، بعدا به داروهاى علاجى نيز اشاره‌اى داريم . اگر زن دشوارزاست و ديدى كه بسيار رنج مىبرد ، در صورتى كه ناتوان نشده است ، بگذار كمى چيزهاى خوشمزهء خوش‌بو را بو كند . آبگوشت بدون گوشت بخورد ، غذاى خوشمزه و در اندازه كم از قبيل : تخم‌مرغ نيم‌بند و امثال آن را بخورد . چند قدحى شراب ريحانى خوشبوى و خوشمزه بخورد ، آنگاه او را راست بنشان . اگر زمستان و سرد است وسيلهء آتش اطاق را گرم كن و اگر تابستان و گرم است وسيلهء بادبزن او را خنك گردان ! وادارش كن تا دنده‌هاى رو به شكم در آب گرم جاى گيرد ، آب گرم تقريبا مايل به ولرمى باشد و مادر آزار نبيند . و بويژه اگر آب در ديك بر آتش بجوشد و ده بستهء پر كف پونه در آن بپزد و آب كمى سرد شود و زن در آن نشيند بهتر است . فرزجه از مرّ يا چيزى مشابه مرّ بردارد . اندامان ابزار بچه آوردن و پشت و بدن را با مرهم قيروطى و گداختهء پيه - كه ولرم باشد - بمال ! بويژه اگر تشخيص دادى كه شايد دشوار زايى از تأثير سرما باشد ، اين چرب كردن حتما لازم است . لعابهاى سازگار با حالت زائو تجويز كن و لغزاننده را به كار ببر ! شايد نياز به حقنه كردن مهبل داشته باشد كه در اين صورت بايد زن بر پشت بخوابد ، بالشتى را زير باسن بگذارد ، پاها را بلند نگه دارد و چندانكه ممكن است هر دوران را از هم دور سازد . آنگاه به وسيلهء ابزار تزريق - كه طولش برابر با طول زهدان و كمى بيشتر است - داروى علاجى لغزانندهء جنين را در مهبل تزريق كن و چندان صبر كن تا زنان ديگر اقرار كنند كه زهدان به اندازهء لازم باز شده است و رطوبت از آن مىتراود .